Hiện nay, lúa vụ Xuân trên địa bàn xã sinh trưởng phát triển tương đối thuận lợi, trà lúa Xuân muộn đang trong thời kỳ đứng cái - làm đòng, lúa Xuân sớm đang làm đòng - thấp tho trỗ; đây cũng là thời điểm một số đối tượng sinh vật phát sinh phát triển gây hại lúa: Như bệnh đạo ôn, bệnh khô vằn, bệnh lem lép hạt, bệnh bạc lá đốm sọc vi khuẩn, sâu cuốn lá nhỏ, sâu đục thân, rầy lưng trắng....
Theo kết quả điều tra, theo dõi của Trạm Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Ninh Thanh đến ngày 14/4/2026, một số đối loại sâu bệnh phát sinh gây hại lúa vụ Xuân. Bệnh đạo ôn lá tiếp tục phát sinh phát triển gây hại trên các giống lúa nhiễm bệnh như TBR225, Nếp, P6, Q5,...; với tỷ lệ bệnh trung bình 10-15 % số lá, nơi cao trên 30-40% số lá, cấp bệnh phổ biến cấp 3 cấp 5. Bệnh khô vằn phát sinh gây hại trên lúa chăm bón không cân đối,ruộng cấy dầy... với tỷ lệ bệnh trung bình 10-15 % số dảnh, nơi cao trên 30% số dảnh với cấp bệnh phổ biến cấp 3-5. Bệnh bạc lá, bệnh đốm sọc vi khuẩn phát sinh gây hại rải rác trên một số giống nhiễm như: TBR 225, Bắc thơm số 7, VNR20,... Trong thời gian tới, bệnh sẽ tiếp tục phát sinh gây hại trên diện rộng sau các trận mưa dông lớn nếu không được phòng trừ kịp thời. Sâu cuốn lá nhỏ lứa 2 đã vũ hóa rải rác từ đầu tháng 4/2026, mật độ 0,1-0,2 con/m2, cao 0,5-1 con/m2 thấp hơn so với cùng kỳ hàng năm; sâu non nở rộ sau ngày 14/4/2026; mật độ sâu non trung bình 3-5 con/m2, cao 15-20 con/m2, cục bộ trên 30 con/m2 trên diện tích lúa xanh tốt, bón thừa đạm. Rầy nâu, rầy lưng trắng xuất hiện rải rác trên trà lúa xuân sớm, mật độ trung bình 100-150 con/m2, nơi cao 300-500 con/m2. Ngoài ra, một số đối tượng gây hại rải rác trên đồng ruộng như: Sâu đục thân 2 chấm, chuột hại...
Để giúp cho cây lúa sinh trưởng, phát triển thuận lợi, tăng khả năng chống chịu với sâu bệnh và tránh tình trạng nông dân phun thuốc tràn lan gây lãng phí và ô nhiễm môi trường, Trạm Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Ninh Thanh hướng dẫn, khuyến cáo nông dân một số biện pháp kỹ thuật như sau:
1. Bệnh đạo ôn:
- Bệnh đạo ôn lá: Phun trừ bệnh đạo ôn lá khi trên ruộng xuất hiện vết bệnh với tỷ lệ 5-10% số lá; trên diện tích lúa nhiễm bệnh đạo ôn như: nếp, P6, Q5, TBR225...
- Bệnh đạo ôn cổ bông: Bệnh phát sinh gây hại trên những giống lúa nhiễm bệnh khi lúa trỗ bông gặp điều kiện thời tiết tiết thuận lợi cho nấm bệnh phát triển (biên độ nhiệt độ chênh lệch giữa ngày và đêm cao, trời âm u, số giờ nắng trong ngày thấp, ẩm độ không khí cao, có sương về đêm hoặc có mưa...);
Tổ chức phun phòng bệnh đạo ôn cổ bông trên diện tích lúa trỗ trong tháng 4/2026; phun khi lúa trỗ thấp tho trỗ và phun nhắc lại lần 2 sau khi lúa trỗ thoát;
Sử dụng một trong các loại thuốc để phun phòng, trừ bệnh đạo ôn: Blastogan 75WP, Filia 525 SE, Ninja 35 EC, KaTaNa 20 SC,…
Tuyệt đối không bón phân đạm (Ure) trên những diện tích lúa đã nhiễm bệnh đạo ôn lá; giữ nước trong ruộng khi phun thuốc để nâng cao hiệu quả của thuốc.
2. Sâu cuốn lá nhỏ lứa 2:
Thường xuyên thăm đồng kiểm tra phân loại diện tích cần phun sâu cuốn lá nhỏ, chỉ phun trừ sâu cuốn lá nhỏ khi có mật độ sâu non từ 20 con/m2 trở lên. Quan tâm những diện tích lúa xanh tốt, bón thừa đạm, ven làng, ven đường quốc lộ... sâu non sâu cuốn lá nhỏ sẽ gây hại bộ lá đòng trên trà lúa xuân muộn làm ảnh hưởng năng suất nếu không phòng trừ kịp thời, hiệu quả.
Thời gian phun: Từ ngày 15/4 đến 17/4/2026.
Sử dụng một trong các loại thuốc trừ sâu cuốn lá như: Incipio 200SC, Solo 350SC, Obaone 95WG, Violiam Targo 63SC,...
3. Bệnh khô vằn, lem lép hạt:
- Bệnh khô vằn: Phun thuốc khi bệnh xuất hiện với tỷ lệ bệnh 10%-20% số dảnh; bằng một trong các loại thuốc như: Amistartop 325SC, Tilsuper 300 EC, Nevo 330, Anvil 5SC...;
- Bệnh lem lép hạt: Bệnh phát sinh gây hại khi cây lúa trỗ bông trong điều tiết ẩm độ không khí cao, nắng mưa xen kẽ, bệnh gây hiện tượng lem lép hạt làm giảm năng suất và chất lượng hạt gạo;
- Phun phòng bệnh khi lúa thấp tho trỗ bằng một trong các loại thuốc: Amistar top 325 SE, Tilsuper 300 EC, Nevo 330 EC...
4. Bệnh bạc lá, đốm sọc vi khuẩn:
Phun phòng bệnh bạc lá, bệnh đốm sọc vi khuẩn sau mỗi trận mưa dông (đối với các giống lúa nhiễm bệnh) bằng một trong các loại thuốc sau: Kasumin 2SL, Xantocin 40 WP, ToTan 200WP...
Phun thuốc khi lá lúa đã khô để hạn chế lan truyền dịch vi khuẩn ra diện rộng; khi ruộng lúa đã bị bệnh tuyệt đối không được bón thêm phân đạm (Ure) và phun phân bón qua lá, kích thích sinh trưởng; Giữ nước trong ruộng để nâng cao hiệu quả của thuốc.
5. Sâu đục thân:
Phun trừ sâu đục thân trên diện tích lúa nứt bẹ - thấp tho trỗ ( quan tâm những diện tích lúa Xuân sớm) khi mật độ ổ trứng 0,3 ổ/m2 trở lên bằng một trong các loại thuốc như: Prevathon5SC, Voliam Targo 63SC,...
Khi phun thuốc nông dân cần lưu ý:
- Khi phun phải đảm bảo đủ 16-20 lít dung dịch thuốc đã pha cho một sào, phun ướt đều lá lúa;
- Nên phun thuốc vào sáng sớm khô sương hoặc chiều mát; nếu trên lá lúa còn đọng nước thì nên dùng gậy gạt nhẹ để lá lúa không còn nước đọng sau đó mới tiến hành phun thuốc thì hiệu quả sẽ cao hơn ; sau khi phun thuốc trong vòng 3- 4 giờ nếu gặp trời mưa (nặng hạt, mưa kéo dài) thì phải phun nhắc lại lần 2;
- Nếu ruộng bị bệnh đạo ôn lá nặng thì phải vơ bớt lá bị bệnh đem tiêu hủy để hạn chế nguồn bệnh trên ruộng sau đó mới phun thuốc phòng trừ; phun lại lần 2 sau lần 1 từ 5-7 ngày (phun đúng hướng dẫn được ghi trên bao bì).
- Thu gom vỏ bao gói thuốc BVTV sau sử dụng bỏ đúng nơi quy định để bảo vệ môi trường.
