Xã Khúc Thừa Dụ

Hướng tới Lễ hội truyền thống Đền thờ Khúc Thừa Dụ và lễ dâng hương tưởng niệm 1.119 năm ngày mất Anh hùng dân tộc Khúc Thừa Dụ, xã Khúc Thừa Dụ đang khẩn trương hoàn tất các phần việc chuẩn bị. Từ chỉnh trang cảnh quan, hoàn thiện cơ sở vật chất, vệ sinh môi trường đến bảo đảm an ninh, giao thông và tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao, địa phương hướng tới một mùa lễ hội trang trọng, an toàn, giàu bản sắc, tạo dấu ấn với nhân dân và du khách.
Những ngày này, tuyến đường từ tỉnh lộ 396 vào Đền thờ Khúc Thừa Dụ, thôn Cúc Bồ, xã Khúc Thừa Dụ đang được chỉnh trang, trang trí. Hệ thống điện chiếu sáng dọc tuyến đường dài khoảng 1,1 km đã được hoàn thiện; cờ, pano, khẩu hiệu và các hạng mục khánh tiết tiếp tục được triển khai, tạo diện mạo khang trang trên tuyến đường dẫn vào khu di tích. Đây là một trong những phần việc được địa phương tập trung hoàn tất trước khi lễ hội diễn ra. Đằng sau không khí lễ hội sắp diễn ra là một khối lượng công việc không nhỏ đang được các lực lượng của địa phương triển khai từng ngày. 
Để chủ động tổ chức lễ hội, UBND xã Khúc Thừa Dụ đã ban hành kế hoạch, thành lập Ban Tổ chức và 5 tiểu ban chuyên môn, gồm: Tiểu ban nội dung, tuyên truyền, khánh tiết và nghi lễ; Tiểu ban cơ sở vật chất, vệ sinh môi trường; Tiểu ban lễ tân, hậu cần; Tiểu ban an ninh, trật tự, giao thông; Tiểu ban hoạt động phần hội. Mỗi tiểu ban được phân công một nhóm nhiệm vụ cụ thể, từ xây dựng nội dung, chuẩn bị nghi lễ, khánh tiết, cơ sở vật chất đến đón tiếp đại biểu, hướng dẫn nhân dân, du khách, bảo đảm giao thông, an ninh trật tự và tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao.

Trong tổng thể phương án phục vụ lễ hội, vệ sinh môi trường được triển khai trên phạm vi rộng, từ sân đền, nhà khách đến tuyến đường từ đường trục Đông - Tây về Đền thờ, khu vực kè bờ sông và sườn đê trước cửa đền. Các khu vực được rà soát, chỉnh trang nhằm bảo đảm cảnh quan sạch, đẹp, tạo không gian thuận lợi cho người dân và du khách. Cùng với đó, phương án phân luồng giao thông, bố trí điểm trông giữ phương tiện và bảo đảm an ninh trật tự được chuẩn bị chủ động. Lực lượng công an, dân quân được bố trí tại các vị trí trọng điểm, phối hợp hướng dẫn nhân dân, du khách, bảo đảm an ninh trật tự, phòng cháy, chữa cháy; đồng thời kiểm soát hoạt động bán hàng, dịch vụ, không để phương tiện và hoạt động kinh doanh ảnh hưởng đến cảnh quan, không gian và sự tôn nghiêm của di tích. Công tác lễ tân, hậu cần cũng được triển khai từ sớm, tập trung vào đón tiếp đại biểu, hướng dẫn các đoàn về dự lễ, bố trí lực lượng trực tại Đền thờ, bảo đảm công tác y tế và các điều kiện sơ cấp cứu trong thời gian diễn ra lễ hội.
Lãnh đạo UBND xã Khúc Thừa Dụ cho biết, địa phương xác định công tác chuẩn bị phải được triển khai chủ động, đồng bộ, phân công rõ trách nhiệm, bảo đảm lễ hội diễn ra trang trọng, an toàn, tiết kiệm; đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để nhân dân, du khách về dâng hương, tham dự các hoạt động văn hóa, qua đó góp phần giữ gìn và phát huy giá trị di tích.
Với người dân thôn Cúc Bồ, lễ hội không chỉ là một sự kiện văn hóa được tổ chức hằng năm, mà còn là dịp để cộng đồng thể hiện tình cảm, trách nhiệm với di tích gắn bó với quê hương. Bà Bùi Thị Mến, người dân thôn Cúc Bồ, chia sẻ: “Năm nay tôi đã ngoài 70 tuổi. Người dân chúng tôi rất tự hào vì quê hương có Anh hùng dân tộc Khúc Thừa Dụ. Ngày ngày được hương khói phụng thờ các cụ, được đón bà con, con cháu, du khách thập phương về dâng hương, chúng tôi coi đó là niềm vinh dự lớn.”

Lễ hội Đền thờ Khúc Thừa Dụ năm 2026 diễn ra trong 3 ngày, từ 31/8 đến 2/9, tại Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia Đền thờ Khúc Thừa Dụ, thôn Cúc Bồ, xã Khúc Thừa Dụ. Bên cạnh các nghi lễ truyền thống như khai quang tịnh đền, cáo yết, dâng lễ, dâng hương, đánh trống khai hội, đọc Chúc văn và lễ tạ, phần hội được chuẩn bị với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao, tạo không gian giao lưu, trải nghiệm cho nhân dân và du khách. Nổi bật là hội thi gói bánh chưng, cờ tướng, bóng chuyền hơi, pháo đất, biểu diễn rối nước, giao lưu văn nghệ. Trong khuôn khổ lễ hội còn có hoạt động trưng bày các sản phẩm OCOP, sản phẩm đặc trưng của địa phương, của con em họ Khúc và các xã lân cận.
Đáng chú ý, lễ hội năm nay diễn ra trong dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9. Đây là điều kiện thuận lợi để nhân dân, du khách và những người con quê hương đang sinh sống, học tập, làm việc ở các địa phương khác trở về dâng hương, dự hội và tìm hiểu về vùng đất gắn với tên tuổi Anh hùng dân tộc Khúc Thừa Dụ.
Đền thờ Khúc Thừa Dụ nằm tại thôn Cúc Bồ, xã Khúc Thừa Dụ. Đây là di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia, nơi tôn vinh 3 vị anh hùng dân tộc họ Khúc: Khúc Thừa Dụ, Khúc Hạo, Khúc Thừa Mỹ - những người có công đầu mở nền tự chủ cho dân tộc Việt Nam từ Thế kỷ X, chấm dứt ách đô hộ hơn 1.000 năm của phong kiến phương Bắc.
Theo lịch sử ghi lại, Đầu thế kỷ thứ X, nhân lúc nhà Đường suy yếu, Khúc Thừa Dụ, một hào trưởng có uy tín, ảnh hưởng lớn trong vùng, xuất thân ở đất Hồng Châu (nay là xã Khúc Thừa Dụ - Thành phố Hải Phòng) đã dấy binh khởi nghĩa, đánh chiếm phủ Tống Bình - Đại La, tự xưng là Tiết độ sứ, đứng lên cai quản đất nước. Sau khi Khúc Thừa Dụ mất, con trai ông là Khúc Hạo lên nắm quyền, thực hiện nhiều cải cách quan trọng, góp phần ổn định và phát triển đất nước. Khúc Hạo mất, con trai Khúc Thừa Mỹ lên thay. Do giặc Nam Hán mạnh nên Khúc Thừa Mỹ bị thất thủ. Ba đời họ Khúc nối tiếp nhau trong chưa đầy 30 năm, nhưng những dấu ấn để lại có ý nghĩa quan trọng đối với tiến trình giành và củng cố nền tự chủ của dân tộc.

Để tri ân công lao của các bậc tiền nhân, năm 2004, tỉnh Hải Dương trước đây khởi công xây dựng Đền thờ Khúc Thừa Dụ. Công trình hoàn thành, đưa vào sử dụng năm 2009 và đến năm 2014 được xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia. Hằng năm, ngày 23/7 âm lịch - ngày mất của Tiên chúa Khúc Thừa Dụ - trở thành dịp tổ chức lễ hội truyền thống tại di tích, góp phần duy trì không gian sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng và giáo dục truyền thống của cộng đồng.
Với xã Khúc Thừa Dụ, tổ chức lễ hội không chỉ là hoàn thành các phần việc phục vụ một sự kiện văn hóa trong vài ngày. Qua lễ hội, địa phương có thêm cơ hội giới thiệu giá trị lịch sử, văn hóa của di tích, những nét đặc sắc trong đời sống cộng đồng và hình ảnh vùng đất mang tên Anh hùng dân tộc Khúc Thừa Dụ.
Cùng với công tác chuẩn bị lễ hội, xã Khúc Thừa Dụ đang hoàn thiện hồ sơ đề nghị cấp có thẩm quyền công nhận Đền thờ Khúc Thừa Dụ là điểm du lịch. Đây là hướng đi có ý nghĩa trong việc tạo thêm cơ sở để địa phương phát huy giá trị di tích, kết nối di sản với các hoạt động văn hóa cộng đồng, từng bước quảng bá hình ảnh đất và người Khúc Thừa Dụ đến đông đảo du khách.
Lễ hội Đền thờ Khúc Thừa Dụ năm 2026 đang đến gần. Những phần việc quan trọng phục vụ lễ hội đang được xã khẩn trương thực hiện. Trong kỳ nghỉ Quốc khánh, về với Đền thờ Khúc Thừa Dụ không chỉ là về với một lễ hội truyền thống. Đó còn là dịp tìm về một địa danh gắn với dấu mốc quan trọng trong lịch sử dân tộc; dâng nén hương tưởng nhớ những người có công mở nền tự chủ; gặp gỡ cộng đồng và cảm nhận cách một di sản lịch sử đang được gìn giữ, trao truyền trong đời sống hôm nay.